BREZİLYA : ABD’YLE 80 YILLIK ORTAKLIK GERİDE KALDI
Tarih: 25-05-2009 16:25

Çin Brezilya’nın 80 yılıllık ticaret ortağı ABD’yi geride bırakarak en büyük ticaret ortağı haline geldi.

Nisan ayı Çin ile Brezilya arasındaki ticaret ortaklığında bir dönüm noktası oldu. Çin Brezilya’nın 80 yılıllık ticaret ortağı ABD’yi geride bırakarak, Brezilya’nın en büyük ticaret ortağı haline geldi.

Geçen hafta açıklanan Brezilya resmi rakamları Batı basınının sayfalarını süsledi ;  Brezilya - Çin ticaret hacmi 2007'ye oranla yüzde 55,9 artarak, 2008'de 36.44 milyar dolar’a ulaştı. Brezilya'nın Çin'e ihracatı ise bir önceki yıla oranla yüzde 50,8 artışla 16,4 milyar dolar, ithalatı da yüzde 56,9 artarak, 20 milyar dolar oldu. Batı basını gelinen aşamayı Çin-Latin Amerika ilişkileri açısından tarihi bir gelişme  olarak değerlendirdi.

Brezilya, Türkiye’den 4 kat büyük yüzölçümü ve 2,5 kat büyük nüfusuyla Latin Amerika’nın en büyük ülkesi. Ekonomik olarak Türkiye’ye benzerliği ile basınımızda epey yer alan ve Türkiye gibi yıllardır İMF’nin talan ettiği Brezilya 2005 yılında İMF’ye olan 15,5 milyar dolarlık borcunu vadesi gelmeden kapatarak, İMF’ye kredi veren bir ülke konumuna geldi. Brezilya Maliye Bakanı Guido Mantega, IMF'nin, mali katkıda bulunma davetini kabul ettiklerini belirterek, Fon'a 4,8 milyar dolara kredi vereceklerini kaydetti. Böylece,  IMF'nin kendilerini ''kredi veren ülke statüsü'' vererek, sağlam bir ekonomiye sahip olduklarını teyit ettiğini vurguladı.

Brezilya 2009 yılında % 3’lük bir büyüme ile Gayri Safi Milli Hasılasını 49,9 milyar artırarak 1 trilyon 714,6 dolara çıkarması öngörülüyor.

Çin’e soya ürünleri, demir cevheri ve petrol ihraç eden Brezilya, 2000-2008 yılları arasında Çin’e yaptığı ihracatı 15 kat artırdı. 2008 yılında Çin-Brezilya ticaret hacmi 36,44 milyar dolar’a ulaştı. Bugün Brezilya’nın ilk üç ticaret ortağı sırasıyla Çin, ABD ve Arjantin.

Brezilya Başkanı Lula da Silva 18-20 Mayıs tarihleri arasında Cumhurbaşkanı Hu Jintao’nun davetlisi olarak Çin’e giderek, ticari ilişkileri daha da ileri götürecek anlaşmalara imza atacak. Londra’da yapılan G20 zirvesinde Hu Jintao ile ikili bir görüşme yapan Lula da Silva, Çin ile ticari ilişkilerde artık Dolar yerine Çin ve Brezilya paralarının kullanılması önerisini getirmişti.

Arka bahçesi Latin Amerika’da inisyatifi kaybeden ABD’nin yerini Başta Çin ve Rusya olmak üzere Avrasya ülkeleri almaya başladı. Brezilya ve Rusya’nın 2010 yılına kadar  ticaret hacmini 10 milyar dolar’a çıkarmayı hedeflediklerini açıklayan Lula da Silva, Hindistan’la da ekonomik ilişkilerini güçlendirdiklerini belirtmişti.

Latin Amerika ülkelerinin Ortak Pazarı MERCOSUR’de Brezilya’nın motor rolü yanında, BRİC (Brezilya-Rusya-Hindistan-Çin) oluşumunda yer alması ekonomisi üzerinde önemli bir rol oynamıştır. MERCOSUR ABD emperyalizminin neoliberal politikalarına karşı oluşturulmuş bölgesel bir ittifak olarak üye ülkelerin ekonomileri üzerinde olumlu bir rol oynamıştır. BRİC ise G7’ye (ABD, Japonya, İngiltere, Almanya, Frans ave İtalya) alternatif bir oluşum olarak ortaya çıkmıştır. Bu iki örnek bile Küresel emperyalist sistemin dışında ortaya çıkan oluşumlara üye ülkelerin ekonomilerinin yaşanan krizden etkilenmediklerini göstermeye yeter.

Kapitalizmin yaşadığı kriz ortamında tüm dünyanın gözü ekonomisi günden güne güçlenen Çin’e çevrilmiş durumda. Dünyada esen Çin rüzgarı, ardarda sol ve ulusalcı partilerin iktidara geldiği Latin Amerika’da da etkili oldu. Bu ülkelerin ABD emperyalizmine karşı ulusal çıkarlarını öne çıkaran anti-liberal politikaları Çin’le ilişkilerinde belirleyici oldu. Bu gelişmelere parelel olarak, Hu Jintao`un 2004 ve 2008 yıllarınndaki Latin Amerika gezisinden sonra ilişkiler son derece hızlı bir şekilde gelişti. Çin 2005 yılında Şili, 2008 yılında Peru ile Serbest Pazar anlaşmaları imzaladı. Venezula ile Petrol ve ortak banka projeleri hayata geçmeye başladı. Geçen ay Çin’i ziyaret eden Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez 2012 yılına kadar Çin’e günde 1 milyon varil petrol ihraç edebileceklerini açıkladı. Chavez Pekin’de yaptığı açıklamada « ABD hegomonyasının yıkılmaya başladığını ve artık dünyanın çekim merkezinin Çin’e kaydığını » belirtti. Chavez Çin’e Venezuela, Küba, Nikaragua, Bolivya, Honduras ve Ekvador’un oluşturduğu Amerika İçin Bolivarcı Seçenek ALBA’nın Çin’le işbirliğini geliştirecek mekanızmaların oluşturulması önerisini yaptı.

Kasım 2008 tarihinde Çin, Latin Amerika ve Karaiblerle ilgili politikalarını açıklayan bir belge yayınladı. Bu belgede « Çin’in bölge ülkeleri ile politik ekonomik ve kültürel ilişkileri barış içinde bir arada yaşamanın 5 ilkesi temelinde geliştirmek istedikleri » açıklandı. 2007 yılında 101 milyar dolar olan Çin-Latin Amerika arasındaki ticaret hacmi % 40 artarak 2008 yılında 140 milyar dolara ulaştı.

ALİ RIZA TAŞDELEN, PARİS,  12 Mayıs 2009

 

Yorum Gir Bu Makaleyi web sitenize alıntılayın Beğenilme Yazdır E-mail olarak gönder İlgili Makaleler Devamını Oku
Ali Rıza Taşdelen tarafından yazıldı   
 

Yurtdışı Haber/Yorum

Ali Rıza Taşdelen‘Soykırım’ı kabul etmeyene Fransa’da yer yok

Çarşamba, 13 Ocak 2010 | Ali Rıza Taşdelen

article imageAvrupa, sözde ermeni soykırımı ile ilgili emperyalist kinini kusmaya devam ediyor. 2007’de “Ermeni soykırımı emperyalist bir yalandır” dediği için İsviçre’nin Lozan mahkemesi...
Devamı

Yazarın Diğer Makaleleri