AB-Rusya zirvesi ABD’de yapılan G20 toplantısı öncesinde Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev, Fransa Cumhurbaşkanı ve AB dönem Başkanı Nicolas Sarkozy ve AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso katılımıyla 14 kasım Cuma günü Fransa’nın Nice kentinde yapıldı.
Rusya ile görüsmelerin başlamasına Bazı AB ülkeleri karşı çıkıyordu. Nicolas Sarkozy AB ile Rusya arasında bir kriz oluşturulmasının doğru olmadığını düşüncesindeydi. Sarkozy, "Rusya-AB ilişkilerinde bir kriz oluşturulmalı mı? Bunun gereksiz olduğuna inanıyorum." dedi. AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso, Litvanya ve Polonya'nın AB-Rusya görüşmelerini bloke etme kararları ile ilgili yaptığı değerlendirmede müzakere yolunun tercih edilmesini isteyerek, "Mükemmel olmayan çözüm, çözümsüzlükten daha iyidir." önerisinde bulundu. Fransa ve Almanya Zirvenin yapılmasına karşı çıkan ülkeleri ikna ettiler. Zirvenin amacı, Avrupa Birliği ve Rusya'nın Gürcistan'daki çatışmalar ardından gerilen ilişkileri yeniden canlandırmak. Zirvenin iki ana gündem maddesi vardı. Birincisi : AB-Rusya ortaklık müzakereleri çerçevesinde genel olarak Avrupa’nın güvenliği özel olarakta Enerji güvenliği. İkincisi ise ve Washington'da yapılacak G20 Dünya Finans Zirvesi. Ama Zirveye Avrupa’nın güvenliği ve ABD’nin Polanya ve Çek Cumhuriyeti’de kurmayı planladığı füze savunma sistemi konusu damgasını vurdu.
Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev, 5 Kasım'da yaptığı açıklamada, ABD'nin bu ülkelere yerleştirmeyi planladığı sisteme karşı Rusya'nın Kaliningrad bölgesine İskender füze savunma sistemi kurulacağını açıklamıştı. Avrupa Birliğini telaşlandıran Medvedev’in bu açıklamasına karşılık Nicolas Sarkozy, Rus mevkidaşından Avrupa'nın güvenliğiyle ilgili yeni jeopolitik koşulları görüşene kadar, Rusya'dan, ülkenin batısına füze yerleştirmemesini istedi. Aynı çağırıyı ABD’ye de yapan Sarkozy, Avrupa'ya füze savunma sistemi yerleştirilmesinin kıtaya herhangi bir fayda sağlamayacağını açıkladı. Medvedev de Avrupa Ortak Güvenlik Paktı tezini savunarak, kimsenin tek taraflı kararlar alma lüksü kalmadığını, ortak güvenlik stratejilerinin belirlenmesi gerektiğini ifade etti. Zirveye kadar gerginliği tırmandırmama önerisine de sıcak baktıklarını söyledi. Fransa Cumhurbaşkanı, Nisan 2008’de NATO liderlerinin, Rusya konusunu tartışacağı özel bir zirve düzenlenmesini ve ardından 2009 ortasında, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatlı (AGİT) çatısı altında Amerika’nın da katılacağı güvenlik zirvesini toplamayı kararlaştırdıklarını belirtti. AGİT en son 1999 yılında 56 ülkenin katılımıyla İstanbul’da toplanmıştı. Çek Cumhuriyetinin tepkisini alan Sarkozy’nin ABD ve Rusya arasında arabulucu görevi üstlendiği yorumları yapıldı. Hatta Sarkozy’nin bu pragmatizmi övüldü. Ama bu iki gün sürdü ; Sarkozy konuyla ilgili Washington'da tam tersi bir açıklama yaptı. Füze Savunma Sistemleri konusunda « Çek ve Polanyalı dostlarımız kendi ülkelerinde egemendir » sistemin kurulması « İran’dan gelebilecek füze tehdidine karşı faydalı da olabilir.» diyen Sarkozy kafaları karıştırdı. ALİ RIZA TAŞDELEN / PARİS 20 KASIM 2008
|
