FRANSA MİLLETVEKİLİ SEÇİMLERİ
Fransız halkı Sarkozy’ye ilk uyarısını yaptı Anket kuruluşları yanıldı 17 Haziran’da
ikinci turu yapılan milletvekili seçimlerinden Sarkozy’ye uyarı çıktı. 10
Haziran’da ki birimci turda % 43 oy alan Sarkozy’nin partisi Halk Hareketi için
Birlik (UMP), tüm anket sonuçlarına ve medyaya göre 400’ün üzerinde
milletvekili çıkaracaktı. Sosyalist partinin, 2002 sonuçlarının (149) altında
kalarak 100–120 ve Komünist Partinin 6–12 milletvekili çıkarabileceğini
öngördü. Ama beklenen olmadı. Tüm anket kuruluşları ve medyanın Sarkozy ve
UMP’ye çalışması bir yana hepsi yanılmıştı. UMP, 2002 seçimlerinin de gerisinde
kalarak (359) ancak 324, Sosyalistler 205, Komünistler ise 18 milletvekili
çıkardı. Birinci ve ikinci turda, seçmenlerin % 40’ı sandığa gitmedi.
Sarkozy, Mecliste
çoğunluğu elde etti ama sonuç itibarıyla geriledi. Kendisine geniş bir manevra
alanı sağlayacak 400’ün üzerinde milletvekili beklentisi gerçekleşmedi. Fransız
halkı Sarkozy’nin anti-sosyal, sermayeden yana ve yabancılara karşı ırkçı
programının hayata geçirilmesine bir ölçüde dur dedi ve sigorta rolünü oynadı.
Sosyal demokrasinin
son 20 yıldır bir gerileme için olduğu şartlarda Sosyalist partinin (SP)
oylarını artırması nasıl yorumlandı? SP için tam bir sürpriz oldu. Seçimlere
medya ve anketlerin baskısıyla giren SP, tam bir savunma psikolojisi içindeydi.
Seçmenden iktidar değil, güçlü bir muhalefet talep ediyordu. Yapılan analizler
bu başarının SP’ye ait olmadığı yönünde.
Birincisi, Cumhurbaşkanlığı
seçimlerinin aksine Merkez Sağ partinin (UDF, sonra adını değiştirerek
Demokrasi Hareketi oldu), birinci turda beklenen oyu alamaması ve parti içinde
önemli bir kesimin partiyi terk ederek UMP ile işbirliğine gitmesi Merkez Sağ
seçmenin ikinci turda SP’ye oy vermesine yol açtı. Seçim sonrası CSA’nın
yaptığı anket sonuçları, bu partinin seçmenlerinin % 55’i SP’ye oy verdi (Le
Monde). Cumhurbaşkanlığı seçiminde % 18 oy alan Merkez Sağ’ın adayı François
Bayrou, Meclise sadece 4 milletvekiliyle girebildi.
İkincisi, kararsızların
tutumu; birinci turda sandığa gitmeyen Sarkozy karşıtı seçmen ikinci turda
giderek, desteklemediği halde Sosyalistlere oy verdi. Diğer taraftan, birinci
turda Sarkozy’nin partisine oy veren ve ikinci turda UMP’nin kesin zaferine
inanan bir kısım Sağ seçmen sandığa gitmedi.
Üçüncüsü, UMP’nin
iki tur arasında Sosyal Sigortalar Kurumunun açıklarını kapatmak için “Sosyal
KDV” adı altında KDV’nin % 5 artırılacağı projesini açıklaması oldu. Zaten
satın alma gücünün düşük olduğu Fransa’da bu açıklama, fiyatların artırılacağı
şekilde anlaşıldı ve UMP’nin alahine, SP’nin lehine sandığa yansıdı.
Seçim gününün
ertesi, François Filon başkanlığında hükümet kuruldu. Sarkozy, Merkez Sağ’dan 1
ve Sosyalist Partiden 2 yeni ismi kabineye alarak vitrini güçlendirdi. Bir
önceki hükümetteki 2 sosyalist de yerlerini korudular. Sarkozy hükümetten “En
hızlı bir şekilde ve hemen” öngördüğü “reformların” gerçekleştirilmesini
istedi. Henüz Meclis açılmamıştı ama hükümet kuruluşunun ertesinde toplanarak
vergi, iş yasası, gençlerin cezai yükümlülük yaşı ve üniversitelerle ilgili
yasa tasarılarını yangından mal kaçırırcasına kabul etti. Siyasal gözlemciler,
bu tasarılar meclis gündemine geldiğinde, hükümetin tavrını sokağa bakarak
vereceğini belirtiyorlar. Daha önce benzer politikalara karı birkaç kez
milyonlar ayağa kalkmış ve hükümetler istifa etmek zorun kalmışlardı. Önümüzdeki
aylarda hükümet karşıtı eylemlerin artacağını bugünden söylemek mümkün. Sonbahar eylemlere gebe.
Sosyalistler
beklentilerinin üzerinde oy aldılar ama bu parti içinde ki çatışmaları
engellemedi. Partinin “yeniden yapılanması” ve yeni yönetim için hizipler
harekete geçti. Cumhurbaşkanı adayları Segolene Royal, bugün partinin başında
bulunan ve 30 yıldır nikâhsız olarak birlikte yaşadığı François Hollande’dan
ayrıldığını ilan ederek önümüzdeki Kongrede Genel Sekreterliğe aday olduğunu
açıkladı.
Fransız Komünist
Partisi (FKP) 1958’den bu yana ilk defa Mecliste bir grup oluşturamadı.
Cumhurbaşkanlığı seçiminde 1,93 oranında oy almaları ve Mecliste grubunu kaybetmesi,
parti içindeki çatışmayı artırdı ve yeni parti kurulması önerileri gündeme
geldi. FKP’nin eski Genel Sekreterlerinden Robert Hue, “Bu partinin toplumun
ihtiyaçlarına cevap vermediğini, sosyal değişime önderlik edecek yeni bir
partinin kurulmasını” bir grup
arkadaşıyla birlikte parti yönetimine bildirdi. Bu yılsonunda yapılacak
olağanüstü Kongrede bu konunun gündeme gelmesi bekleniyor.
ALİ RIZA TAŞDELEN 21 HAZİRAN 2007 PARİS
|